Kaizen po japońsku oznacza ciągłe doskonalenie: małe zmiany, które z osobna są niewidoczne, ale z czasem sumują się w coś dużego.
Istotą Kaizen jest włączenie wszystkich, od zarządu po operatora. Nieefektywność jako pierwszy zauważa ten, kto wykonuje pracę, a jeśli jego propozycja nigdzie nie trafia, ta obserwacja się marnuje. Stąd druga strona metody: wspólna odpowiedzialność, a nie tylko lepszy proces.
Podsumuj za pomocą sztucznej inteligencji
Przegląd procesu Kaizen
Kaizen zwykle przebiega według cyklu PDCA, czyli powtarzania określonych działań:
Plan. Znajdźcie miejsce do poprawy i przygotujcie jasny plan.
Do. Przetestujcie zmianę na małą skalę.
Check. Zmierzcie wynik względem celu.
Act. Ustandaryzujcie to, co zadziałało, i zaplanujcie kolejny obieg.
Ciągła informacja zwrotna i powtarzanie cyklu to właśnie to, co utrzymuje usprawnienie. Bez nich zmiana w ciągu paru miesięcy wraca na stare tory.
Kaizen to nie 5S
Kaizen bywa opisywany tak, jakby był metodą pięciu S. Tak nie jest. 5S to jedno z narzędzi Kaizen, a nie sam Kaizen. Kaizen to sposób myślenia oparty na ciągłym doskonaleniu; 5S to jedna z konkretnych technik stosowanych w jego ramach, obok kilku innych.
5S. Organizacja miejsca pracy w pięciu krokach: sortowanie, systematyka, sprzątanie, standaryzacja, samodyscyplina.
Muda. Japońskie słowo oznaczające marnotrawstwo: działanie, które pochłania zasoby, nie tworząc wartości dla klienta.
Gemba. Miejsce, w którym praca rzeczywiście się odbywa. Spacer gemba to obejrzenie problemu na hali produkcyjnej.
PDCA. Plan, Do, Check, Act, cykl opisany powyżej.
Pięć razy „dlaczego”. Szukanie przyczyny źródłowej przez pięciokrotne zadanie pytania „dlaczego” o ten sam problem.
Żadna z nich nie jest Kaizen. To techniki, za pomocą których Kaizen się realizuje.
Jak wdrożyć Kaizen
Zanim będzie Kaizen, musi być standard. Taiichi Ohno, twórca Systemu Produkcyjnego Toyoty, ujął to krótko: nie ma Kaizen bez standardu.
Logika jest prosta. Jeśli proces waha się między zmianami, nie wiadomo, czy lepszy wynik wziął się ze zmiany, czy z przypadku. Stabilny i powtarzalny proces daje punkt odniesienia. Po usprawnieniu standard się aktualizuje, żeby zysk został w pracy, a kolejny krok mógł się na nim oprzeć.
Kaizen bywa też prowadzony jako skupione warsztaty trwające około pięciu dni. Zespół analizuje proces tam, gdzie praca naprawdę się odbywa, testuje nowe sposoby i utrwala te, które działają.
Takie tygodnie dają szybkie efekty, zwłaszcza w miejscach takich jak przezbrojenie, gdzie strata jest duża, a zmiana namacalna. Trwały wzrost bierze się jednak z codziennego Kaizen, a nie z pojedynczych tygodni.
Główne zalety Kaizen
Mniej marnotrawstwa w czasie, materiale i wysiłku.
Lepsza jakość, a wraz z nią bardziej zadowolony klient.
Niższe koszty i wyższa produktywność.
Zespół bardziej zaangażowany, bo jego propozycje są wykorzystywane.
Przewaga konkurencyjna wynikająca z ciągłego dostosowywania się.
Wprowadź metodę Kaizen dzięki GlobalReader
Słabym punktem Kaizen jest dowód. Małe usprawnienie jest z definicji małe, a przy ręcznym pomiarze ginie w szumie. GlobalReader dostarcza dane w czasie rzeczywistym o wydajności maszyn, przestojach i całkowitej efektywności wyposażenia (OEE). Te narzędzia pozwalają Państwa zespołowi trzymać się zasad Kaizen:
Znajdźcie wąskie gardła produkcji (Plan, zainstalujcie sprzęt i oprogramowanie GlobalReader).
Testujcie i mierzcie także drobne zmiany procesu (Do, zacznijcie mierzyć produkcję w czasie rzeczywistym oprogramowaniem Analytics).
Aktywnie włączajcie pracowników w doskonalenie (Check, zbierajcie informacje zwrotne z hali narzędziem Operator).
Utrzymujcie długoterminowy zysk dzięki ciągłemu monitorowaniu i raportowaniu (Act, planujcie przeglądy narzędziem Maintenance).
Wskazówka: MTBF i MTTR pokazują, czy usprawnienie dotknęło również niezawodności maszyn.
Co GlobalReader daje przy każdej z technik
Muda. Analytics pokazuje, gdzie powstaje marnotrawstwo i ile go jest: przy której maszynie, zmianie, produkcie czy partii powstają braki i jak długie są przestoje. Szukanie marnotrawstwa nie zaczyna się już od zgadywania, tylko od listy.
Gemba. Operator pozwala operatorowi zapisać przyczynę postoju przy maszynie, w chwili gdy on następuje. Nie zastępuje spaceru gemba, tylko mówi, do której maszyny pójść i o co tam zapytać.
Pięć razy „dlaczego”. Każde „dlaczego” dostaje odpowiedź z danych, a nie z pamięci. Jeśli pierwsza odpowiedź brzmi „maszyna stanęła”, kolejne biorą się z historii postojów, kodów przyczyn i czasów cyklu.
PDCA. Opisany wyżej cykl, w którym każdy etap dostaje swoją liczbę.
Najważniejsza jest jednak szybkość. Kiedy efekt zmiany widać jeszcze na tej samej zmianie, doskonalenie staje się nawykiem. Kiedy okazuje się po miesiącu, staje się projektem, a projekty się kończą.
Postępuj zgodnie z listą kontrolną Kaizen
Kaizen to więcej niż metodyka, to sposób myślenia oparty na uczeniu się, działaniu i doskonaleniu. Wsparty narzędziami cyfrowymi takimi jak GlobalReader daje organizacji równy i mierzalny postęp, a z tego buduje się fundament długotrwałego powodzenia w konkurencyjnym środowisku produkcyjnym. Przygotowaliśmy prostą listę kontrolną, z której warto korzystać podczas wdrażania zasad Kaizen.
Dziewięć kroków w skrócie:
Ustabilizuj warunki pracy. Sprawne maszyny, przeszkoleni operatorzy na miejscu, równy przepływ materiału. Doskonalenie potrzebuje punktu odniesienia, który sam się nie przesuwa.
Opisz pracę standaryzowaną. Jasne instrukcje i wizualna mapa procesu, z przeszkoleniem wszystkich zainteresowanych.
Przeanalizuj stan obecny. Przejdź gemba. Zbierz czasy realizacji, przestoje, miejsca marnotrawstwa i dane jakościowe, zanim cokolwiek zmienisz.
Wyznacz jasne cele. Konkretne i mierzalne, ze wskaźnikiem i terminem, zakomunikowane zespołowi.
Naszkicuj stan docelowy. Obraz lepszego procesu, żeby wszyscy celowali w to samo.
Zmień jedną małą rzecz. Przetestuj ją, wskaż osobę odpowiedzialną i datę oraz włącz tych, którzy wykonują pracę.
Zmierz wynik. Porównaj z punktem odniesienia i zapytaj operatorów, co naprawdę się zmieniło.
Utrwal zysk. Zaktualizuj instrukcję pracy i przeszkol według niej, inaczej usprawnienie zaniknie.
Utrzymuj i powtarzaj. Trzymaj wskaźnik na widoku, wprowadzaj małe usprawnienia codziennie i wykorzystuj pomysły z hali.
Jeśli chcą Państwo zobaczyć, od czego mógłby zacząć się pierwszy Kaizen w Państwa fabryce, prosimy o kontakt.
Pobierz listę kontrolną Kaizen
Zapytaj o ofertę Wypróbuj darmowe demo
Najczęściej zadawane pytania o Kaizen
Czym jest Kaizen?
Kaizen po japońsku oznacza ciągłe doskonalenie. To sposób myślenia, w którym produkcję poprawia się małymi, stałymi krokami, a nie pojedynczymi dużymi projektami, i w którym propozycji oczekuje się od wszystkich, od zarządu po operatora.
Czy Kaizen i 5S to to samo?
Nie. 5S to jedno z narzędzi Kaizen, a nie sam Kaizen. Kaizen to sposób myślenia oparty na ciągłym doskonaleniu; 5S to pięciokrokowa metoda organizacji miejsca pracy stosowana w jego ramach, obok muda, gemba, PDCA i pięciu „dlaczego”.
Czym jest cykl PDCA?
Plan, Do, Check, Act. Znajdź miejsce do poprawy, przetestuj zmianę na małą skalę, zmierz wynik względem celu i ustandaryzuj to, co zadziałało. Potem obieg zaczyna się od nowa.
Co oznacza gemba?
Gemba to miejsce, w którym praca rzeczywiście się odbywa. Spacer gemba oznacza obejrzenie problemu na hali produkcyjnej zamiast omawiania go w sali konferencyjnej. Dane w czasie rzeczywistym nie zastępują tego spaceru, tylko mówią, do której maszyny pójść.
Dlaczego standard jest warunkiem Kaizen?
Jeśli proces waha się między zmianami, nie wiadomo, czy lepszy wynik wziął się ze zmiany, czy z przypadku. Stabilny i powtarzalny proces daje punkt odniesienia, względem którego usprawnienie w ogóle da się zmierzyć.
Jak zacząć Kaizen w produkcji?
Zacznij od tego, żeby warunki pracy były stabilne, a praca standaryzowana opisana. Następnie zmierz stan obecny, wybierz jedną konkretną stratę, zmień jedną rzecz na małą skalę i porównaj wynik z punktem odniesienia. Jeśli zmiana działa, zaktualizuj standard.